Open Directory - World: Tagalog: Lipunan: Kasaysayan
This category in other languages: - Walang Himala! Himagsikan sa EDSA, ang kaisa-isang pahayag sa Tagalog ng aklasang "people power" nuong 1986. Mula kay Angela Stuart-Santiago. - Ang simula ng kasaysayang Pilipino, Lunes, Abril 21, 900 AD. Ni Paul Morrow ng Canada. - Malaking bahagi sa buhay ni Jose Rizal sina Teodora Alonzo, ang kanyang ina, si Leonor Rivera, ang dalagitang colegiala na iniibig ng binatilyong Rizal, at si Josephine Bracken, ang kanyang asawa. Mula sa "The Insurrecte and The Colegiala" ni Dolores S. Feria. - Kasaysayan ng mga bayaning nakibaka sa mga manlulupig mula pa nuong unang panahon - sina Tamblot, Bancao, Maniago, Malong, Sumoroy, Tapar, Gumapos, atbp - sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas sa mahigit 300 taon. - Di alam ng magkapatid ang hatol na kamatayan. Lihim silang dinala sa bundok ng Tala. Doon, ihiniwalay kay Bonifacio si Procopio. Natiyak ni Bonifacio na papatayin sila ng mga kawal ni Aguinaldo at binaril. Dito nagwakas ang buhay ni Andres Bonifacio, ang dakilang Supremo ng Katipunan. - Pahayag ng dakilang bayani ng Himagsikan nuong 1896 tungkol sa pagsakop at pag-api sa mga Pilipino ng mga Kastila, na nilathala sa “Kalayaan,” ang pahayagan ng Katipunan. - Mga Tanong at Sagot Ukol Kay Andrés Bonifacio at sa Katipunan, ni Hermenegildo Cruz sa Maynila nuong 1922. Sa “The Project Gutenberg EBook” website. - Pagsuri ng katotohanan o balatkayo na bumabalot sa kasaysayan ng pagdating ng 10 datu sa Panay mula Borneo nuong bago dumating ang mga Espanyol sa Pilipinas. - Si Leonor Rivera bilang Maria Clara, at si Josephine Bracken bilang Salome, ang kapuso ni Elias, sa panulat ni Jose Rizal. Sanaysay ni Dolores S. Feria na kinuro ni Sandy Caagbay ng University of the Philippines. - Isang dula ni Gabriel Beato Francisco na inilathala sa Quiapo, Manila, nuong 1899, panahon na ng Amerkano sa Pilipinas. Mahalaga sa pagtalakay ng bigkas at sulat sa Tagalog nuong panahon ni Andres Bonifacio. Minsan lamang natanghal itong dula, sa Teatro Oriental. - Ulat ni Antonio Pigafetta ng paglakbay ni Ferdinand Magellan, pagdating at pagkapatay sa Pilipinas, at ang unang layag pag-ikot sa mondo. - Ang Philippine-American War ay digmaan sa pagitan ng hukbong sandatahan ng Estados Unidos at ng Pilipinas mula 1899 hanggang 1913. Mula sa Wikipedia - Apat na siglo ng pagsisikap sinupin ang bokabularyong Pilipino, simula sa ‘Arte y reglas de la lengua tagala’ ni Fray Francisco Blancas de San Jose nuong 1610 at sa ‘Vocabulario de la lengua tagala‘ ni Fray Pedro San Buenaventura nuong 1613, hanggang sa ‘Diksiyunaryo Tesauro Pilipino-Ingles’ ni Dr. Jose Villa Panganiban nuong 1972, at sa ‘Vicassan’s Pilipino-English Dictionary’ ni Vito C. Santos nuong 1978. Sinulat ni Emil Q. Javier, Pangulo ng University of the Philippines. - Ang kasaysayan ng pagtiwalag ng ika-13 pangulo ng Pilipinas, si Joseph Estrada - Ang paglinang ng wikang pambansa mula sa “alibata” o alif-ba-ta sa Arabo nuong bago dumating ang mga Español, hanggang sa tinawag ni Professor Leopoldo Yabes na “Tagalog Imperialism” sa kasalukuyan. Sinulat nina nina Gester Jeff Quilala, Mary Thrasher Jose, Lutchie Anne Coral at Gilbert Casado sa The LANCE, ang Official Student Publication ng Colegio de San Juan de Letran. - Ang Mahusay na Paraan nang Pag Gamot sa manga Maysaquit, sinulat ni Samuel Auguste David Tissot nuong 1760s, isinalin sa Tagalog ni Frayle Manuel Blanco, at nilathala sa Manila nuong 1916. Mula sa Project Gutenberg Project. - La Revolucion Filipina, sinulat ng dakilang bayani. Ang pasimula at dahilan kung bakit nasawi ang himagsikan sa Pilipinas nuong 1898. Isinalin sa Tagalog mula sa pag-English ni Leon Ma. Guerrero. - Itinuring na bayani ng mga Pilipino si Heneral Douglas MacArthur, ang pag-asa at idolo ng mga gerilya nuong panahon ng Hapon. Sinulat ni Aliza Conde. - Buod ng bawat kabanata ng ika-2 makasaysayang nobela ni Jose Rizal tungkol sa pagmamalabis ng mga frayle sa Pilipinas nuong panahon ng Espanyol. - Ang buhay ni Jose Rizal, at tula, sinulat ng mga nag-aaral ng Tagalog sa University of Pennsylvania, sa America. - Talambuhay ng Bayani ng Pilipinas mula pagkabata hanggang balam sa mga ginuo, Español at Amerkano pagkatapos siyang bitayin sa Bagumbayan. Bahagi ng aklat ni Pascual H. Poblete nang isinalin niya ang Noli Me Tangere sa Tagalog nuong 1909. Nasa Project Gutenberg Ebook website. - Pagtingin sa mga ulat nina Adrian Cristobal, Jose Ma. Sison, Dolores S Feria, atbp. tungkol kay Jose Rizal at ang mga sinulat niya. Mula sa mga istudyanteng sapi sa PI100 ng University of the Philippines. - Ang mga governador general ng Pilipinas at mga arsobispo sa Manila nuong panahon ng Espanyol, ang kanilang pag-aaway at patayan. - Huwad at hindi totoo ang Kodigo ni Kalantiyaw [Code of Kalantiyaw] - Ang pinagmulan ng pamayanan ng Cavinti, Laguna, sa kasalan ng mga Aeta, - hinahabol ang babae, lulundag magkasabay sa ilog, at hawak-hawak ang binti. - Munting kasaysayan/outline ng Pilipinas mula nuong unang panahon hanggang sa aklasan sa EDSA. - Naglalaman ng ilang paniningin tungkol sa kasaysayan ng Pilipinas. - Makasaysayang tula na sinulat ng bayani ng bayan laban sa paglibak at pagsamantala ng mga Espanyol sa mga Pilipino. - Pag-aaral sa mga wika sa Pilipinas mula panahon ng Español (1565-1898) hanggang panahon ng Amerkano at kasalukuyan (1898-1998). Ni Jessie Grace U. Rubrico. - Paraang ginamit ni Tomas Pinpin nuong 1610 at ng iba pang Pilipino upang madaling matutunan ang salitang Español. Ni Marilyn A. Parra. - Para sa mga dalaga sa Malolos, Bulakan, nuong Febrero, 1889 mula sa Europa tungkol sa kanyang novela, Noli Me Tangere, at ang papel ng mga babae sa ikabubuti ng bayan. Mula sa Project Gutenberg. - Mga tagumpay at pagsulong ng kampanya laban sa pagbawas sa sahod ng mga Pilipinong nagta-trabaho sa Hongkong - Ang simula ng mga pahayagan at mga kolehiyo at iba pang mga pangyayari sa Pilipinas. - Kasali na ang pagtuklas sa Pilipinas ng mga Portuguese bago dumating si Ferdinand Magellan, at ang pagsakop sa Manila ng Muslim. - Lumaban sila sa pagsakop ng pagsakop ng mga Espanyol - sina Sultan Kudarat, Magat Salamat at Prinsesa Purmassuri. - Ang mga bayani ng Pilipinas, mula kay Ali Mudin hanggang kay Jose Rizal. Tinipon at inalay ni Jose N. Sevilla nuong 1922 upang mapag-aralan ng mga kabataan. Kasipi ang ‘Decalogo’ ni Apolinario Mabini at ang ‘Huling Paalam’ ni Rizal, isinalin mula sa wikang Español. Nasa Project Gutenberg website. - Ang “Kundiman” at ang “Alin Mang Lahi” ay José Rizal sa Tagalog, at ang “Awit ni Maria Clara” ay unang isinulat sa kabanata 23 ng Noli Me Tangere. Halos lahat ng kundiman ay mga kanta na nagsasaad ng pag-ibig sa tinubuang lupa. Nauso ang Kundiman noong panahon ng mga Kastila kung kailan walang kalayaan ang mga Pilipino. - Nuong ika-15 siglo, upang maunawaan ng mga Pilipino ang relihiyon ng mga Kastila, nag-aral ang kanilang mga misyonaryo ng ating wika at sila ring kauna-unahang bumuo ng vokabularyo at aklat balarila sa wikang Filipino. Ni Princess Onciano - Chu Fan Chih, ang unang ulat tungkol sa Pilipinas, sinulat ni Chao Ju-kua 300 taon bago dumating ang mga Espanyol. - Ang kilalang nobela, "catha sa wicang castila ni Dr. José Rizal at isinatagalog ni Pascual H. Poblete" nuong 1909. Nasa Project Gutenberg website. - Sinimulan ni Jose Rizal ang unang bahagi ng "Noli Me Tangere" noong 1884 sa Madrid nang siya ay nag-aaral ng medisina. Pagkatapos mag-aaral, nagtungo siya sa Paris at ipinagpatuloy ang pagsulat. Sa Berlin natapos ang huling bahagi ng nobela. Mula sa Jose Rizal University. - "¡CAIÑGAT CAYO! Sa mañga masasamang libro,t, casulatan" ang pamphlet ni José Rodriguez, isang frayleng Augustinian, na ipinamudmod nang libre nuong 1888 upang hamakin ang mga sinulat ni Jose Rizal. Mula sa Project Gutenberg website. - Panukala ni Apolinario Mabini ng ‘constitution’ o kasulatan ng katauhan ng bayan na ipinalimbag ni Emilio Aguinaldo sa Cavite nuong 1898 upang mabasa ng buong ‘gobierno revolucion.’ Ayon kay Mabini, kailangang magkaruon ang bayan ng kahit kaunting aninaw sa katayuan at buhay ng isang bayang malaya. Nasa The Project Gutenberg eBook. - Ang pagbubuo ng mga gawing magdaragat ng mga unang Pilipino ilang libong taon sa nakaraan. - Relacion delas Islas Pilipinas, ang paglarawan ng mga Pilipino nuong 1590-1602 ng frayleng Jesuit na magiliw sa mga tao at natuto ng Tagalog, Cebuano at Waray-Waray. - Sinulat ni Sofronio G. Calderón nuong 1907 ang dating kasaysayan ng Lupang Tinubuan na halos nalilibing sa limot ngayon, lubhang mahalaga sapagkat ang nakaraan ang siya nating pinagbabakasan ngayon, sampu ng hinaharap. Nasa Project Gutenberg website. - Iminulat ni Paciano Mercado ang kapatid na Jose sa mga panulat ng martyr na pari, na tinularan nito sa pag-iisip at panulat. Sanaysay ni Petronilo B. Daroy na sinuri ni Jonathan Ross Fauni. - Gaya ni Hamlet, si Rizal ay mahiyain, mahilig mag-isa at umiwas sa marahas. Sanaysay ni Miguel de Unamuno y Jugo, manunulat na Espaniol, sinuri ni David Perez. - Ang 2 yugto sa buhay ni Jose Rizal, binansagan na 'filibustero' ng mga Espanyol. Sanaysay ni Jose Ma. Sison, ang nagtatag ng Partido Komunista ng Pilipinas. Pagsusuri ni Jose Alfonso C. Miras. - Ang halaga ni Elias, ang lalaking makapagpapasimuno sa himagsikan, sa paningin ni Jose Rizal. Sanaysay ni Adrian Cristobal na kinuro ni Jose Alfonso C. Miras. - Sa kanyang sulat kay Pablo Pastells, frayleng Jesuit, at dating guro niya sa Ateneo, sinalungat ni Jose Rizal ang pangaral ng Simbahan na hindi ito nagkakamali tungkol sa religion. Pag-usisa ni Eugene Hessel, Malaya Vene at M. Sacopla. - Sanaysay ni Adrian Cristobal tungkol sa paggamit ni Jose Rizal ng panulat upang maitaguyod ang kanyang adhikain sa politica. Sinuri ni Adrian Villaflor ng UP. - Ang 3 bituwin ay pahiwatig ng mga pulo ng Luzon, Mindanao at Panay. Ito at iba pang katotohanan tungkol sa pambansang sagisag ng Pilipinas. - Nakatutuwang pagtingin sa kasaysayan ng Pilipinas. - Mga nangyari sa Paghihimagsik laban sa mga Amerkano nuong 1899 sa Bulacan, sinulat ni Isabelo de los Reyes nuong 1905 sa Español at sa Tagalog sa pamagat na 'Ang Singsing Nang Dalagang Marmol.' Dahil nawala ang original, isinalin uli ni Carlos B. Raimundo ang Español sa Tagalog at nilathala sa Manila nuong 1912. Mula sa Project Gutenberg website. - Kasaysayan ng Pilipinong ayaw pag-aralin ang kanyang anak ng Español at ang dalamhati ng familia nang matuto ang anak na lalaki. Sinulat ni Miguel Lucio y Bustamante, frayleng Franciscan sa Manila nuong 1885. Sa Project Gutenberg project website. - Pagturo ng mabuting ugali nuong panahon ng Español, pati na ang pag-ibigan, kalinisan at paglalasing. Sinulat ni Modesto de Castro bago 1864 nang siya ay namatay nang maaga. Nalathala sa Manila nuong panahon na lamang ng Amerkano, nuong 1902. Nasa Project Gutenberg website. - Ang harangan at bakbakan ng mga magbubukid at mga pulis sa Calle España at tulay Mendiola nang ganapin ang PaMag o Paaralang Magbubukid ng Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP) sa UP Diliman noong Hunyo 8-10, 2006. Lumuwas sa Maynila ang daang-daang magsasaka at nagprotesta sa harap ng Department of Agrarian Reform (DAR) sa ika-18 anibersaryo ng Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP). Sinulat ni Soliman Agulto Santos.
